Ginsulat ni Karen Mae T. La’O • June 15, 2026

Fiction/Literary • Poetry

Oh Anito, espiritu han tuna, tubig, ngan hangin,
Han nagrarabrab nga kalayo nga naglilimpyo—nakita mo an amon kasakit!
Nakita mo an mga barko, an mga pusil nga nagguba han amon masirak nga baybay,
An langyawanon nga dila nga nagbaliko han kamatuoran, nag-agaw han amon adlaw.

Waray hira kumanhi para makigbahin, o makigsangkay,
Kundi dara an matam-is nga buwa han halas, kalaglagan an igin-hatag.
Basi prisuhon an huna-huna, kadenahan an kalag, ngan agawon an amon gintatag-iya,
Basi bungkagon an ngatanan nga sagrado, ngan bayaan kami nga nag-uusahan.

Ginkawat an kamurayaw, naghimo hin impyerno dara han tinuyo nga pagdumot,
Nagtudok hin hilo, halarom nga pagdumot ha kalugaringon basi paraon an kahayag.
Gintutdoan kami nga dumtan an nawong nga nagsasalamin han amon kabanwahan,
Basi mag-away kami, samtang hira an nagpu-pulos.

Ginlamon han mga lambong nga ira gintago, gin labo-labo an amon mismong katawhan,
Para makalimtan an tinuod nga kaaway, an nag-agaw han amon tuna ngan korona.
An amon kababayin-an, ah, an amon kababayin-an!
—bug-os, maisog, ngan maghusay,

Kundi ira ginsumpa an lawas, gintamay an amon lahi.
Ngan gin-balyuan hin mahuyang nga molde, an kaawod ni Maria Clara,
Masinugtanon, hilom, mala monyeka—usa la nga tunog han ngaran
An amon mga babaylan, hadto gindadayaw, an ira kalag tinuod nga masirak,
Halarom an kinaadman ha kalibutan pinaagi pinaagi hin mistiko ngan kahayag.

Ginkondenar han mga langyawanon nga padi, ginbalhin an kinaadman ngadto ha kahadlok,
Usa nga pagkamapihigon nga naghilo han mga kalag ngan nagpapabilin ha amon yana.
Tikang ha himaya han katigurangan ngadto ha gutiay nga “pagtugot,”
Mabug-at nga kadena hin nabungkag nga kasingkasing, kun diin ginsabwag an kaawod.

An amon mga pag-kasal, hadto balanse, usa nga saad, diri kapalaran,
May kapilian hin maupay nga pagbulag basi bungkagon an higot han pagdumot.
Kundi yana, ginkadenahan kami ha pag-asawa han mga balaud nga malimbong,
Waray kawara tikang ha kamadarahog, waray gahum pagbaya.

Nagpapabilin kami—ah, hunahuna han priso, usa nga uripon nga di nakakalagiw,
Samtang an mga agaron nag-una, maiha na nga waray na.
Padayon la gihap kami nga nakakapot ha amon kasakit.

Oh, Anito, han tuna ngan dagat, han hangin, ngan nagrarabrab nga kalayo,
Pamatii yana an amon pag-ampo, an amon nag-uusaan, nag-uugdaw nga hingyap:
Kiskisa an lama, hugasi an hugaw, linisi an nahihilo nga panan-aw,
Ngan ibalik an himaya han amon kamatuoran ngadto ha makasilaw nga kahayag.

Dekolonisa! Dekolonisa! Dekolonisa! Dekolonisa!
Gub-a an sumpa, an mga kadena han kaawod, ngan an mga kabug-at nga padayon
namon nga gin-aalsa!
Tugoti nga an tagsa-tagsa nga kasingkasing bumangon ngan palaguyon an
nagkolonisa!
Tugoti nga an kahayag han kagawasan sumidang ha amon katawhan, bug-os ngan
waray bayad!