Words by Jubert Cabrezos • September 16, 2026

Non-fiction • Essays

“Naa di-ay vlogger sa una nga panahon sa Ginoo?” usa ka mananan-aw ang nagtiaw, samtang nagbabag ang usa ka maniniyot sa eksena diin gidala na si Kristo kang Poncio Pilato. Nagkatawaha siya ug ang iyang kauban pero kalit pud nahimo og seryoso ang ilahang dagway dihang gihigot sa usa ka sundalong Romano si Kristo sa haligi para ilatigo.

Biyernes Santo pa kadto. Makapaluya ang tingal sa adlaw samtang hagkot ang gidalhon sa alisngaw gikan sa Luok sa Gingoog. Sarado ang merkado apan nagtapok diri ang katawhan sa Medina sa ilalom sa ilahang mga payong para makatan-aw sa pasundayag, bisan ang mga taga-lain nga lugar sa Northern Mindanao. Para sa ilaha, ang pag-anhi diri bisan mainit, bahin na pud kini sa sakripisyong espirituwal sa Semana Santa.

Tradisyon na ang Hinuklog (o reflection sa Inglis) kada Semana Santa sa Medina, ang akong hometown sa baybay sa Misamis Oriental. Kinaunahang gibuhat kining senakulo diri niadtong 1971. Bisan ang akong tito, ingon sa ako sa akong inahan, ang midala kang Poncio Pilato kadtong dekada ‘70.

Uban kuno ang akong tito sa grupo sa mga estudyante sa teyatro gikan sa mga lokal nga eskuyla nga nagsugod sa kining tradisyon. Sa una, nagsulay sila sa pagpaila sa lungsod sa experimental theater nga surrealist, sama sa pagkanta og doble-kara diin ang pikas bahin sa dramaturgo lalaki ug laing pikas babaye, ug nag-ilis ang tingog depende sa kon kinsa anggiatubang nga mga mananan-aw. Apan mas nahimo kuno og bantog ang mga religious plays. Miyentras nagsinggita si Kristo sa paghingutas buhat sa pagtira sa latigo, pirmi nag-alingawngaw ang mga hunghung nga palahubog ug kusog magsigarilyo katong nagbida nga Ginoo sa karong tuigang Hinuklog. Sa mga lungsod nga gagmay sama sa Medina, paspas ang pagkaylap sa mga tabitabi.

Kadtong gibutang na ang koronang tunok sa iyang ulo, nisugod na og lakaw ang Kristo sa ilalom sa adlaw sa Abril padulong sa bukid sa South Poblacion. Tiniil pa sa paglakang, hikap bitaw sa makapaso nga kongkreto sa kalsada, samtang usahay siya nga ginasumbag sa mga nagdala isip Hudiyo, ang kahoy nga krus sa iyang abaga.

Pag-abot sa bukid, nagpadayon ang drama: Gilansang siya sa krus sa bungdo nga gihimong Golgota. Ang mga nitiawtiaw ug nitabitabi sa una, karon naghilaka, hikap ang pagbasol sa palahubog sa iyang interpretasyon sa pasyon sa Ginoo. Niingon nga sa Marcos 2:17, “Wala ako moanhi sa pagdapit sa mga matarong kondili sa mga makasasala.”

Pero paghuman sa drama, nakit-an nako ang “Ginoo”, nagpanigarilyo sa daplin sa ilalom sa lubi. Lalom kaayo ang iyang paghanggab sa aso. Nasimhot nako ang second-hand smoke gikan sa iyang buga og misulod sa ako kining mga hunahuna isip usa ka balak:

Nahuman na ang drama
Apan nakalansang pa
Sa iyang hunahuna
Ang papel nga gibida.

---

BAHIN SA MANUNULAT

Si Jubert Cabrezos usa ka magbabalak gikan sa Medina, Misamis Oriental. Natawo siya sa Cagayan de Oro ug nagdako sa Caloocan. Niadtong 2026, ang iyang balak sa pinulongang Esperanto nga Praatomo nakadaog sa Unang Premyo sa Balak sa Belartaj Konkursoj (“Kompetisyong Belyas-Artes”) sa Graz, Austria.