Gisuwat ni Julienne Loreto • June 14, 2026

Non-fiction • Features

Tulo na ka tuig sukad ninggawas ang kanta nga “Day and Night” sa ALAMAT adtong June 14, 2023.

Hangtod karon, ang “Maharani” ra gihapon ang bugtong awiton sa grupo nga nakasulod sa mga tsart sa Billboard Philippines. Apan sa “Day and Night,” nakadangat ang ALAMAT ug mas talagsaon pa nga kalamposan: sa tanang kanta nga Sinugbuanon ang pinulongan, apil kini sa top 15 most-streamed sa Spotify.

Daghay hit ug klasik nga nalupigan sa “Day and Night,” sama sa “Tsada Mahigugma” ni Maymay Entrata ug ang kasagarang mga awiton sa Missing Filemon. 

Bisa’g mga fans sa ALAMAT, ang mga “Magiliw,” kay makuratan pud tingali. Sumala pa sa usa ka post sa TikTok nga lapas 189,000 na ang nakakita sa niaging bulan, wala man kaayo gi-promote ning kantaha.

Lapas walo ka yukot na ang streams sa “Day and Night” karon; mas daghan na sa “Sa Panaginip Na Lang” (SPNL), ang ila most-streamed nga awiton kaniadto. Apil ang “SPNL” sa pinaka-mainstream nila nga kanta, kung indigon sa ilaha multilingual ug experimental nga tukar. Kani kay Tagalog nga ballad.

Gipaningkamutan pud ang pag-market ani kay theme song kini sa salida nila Carlo Aquino ug Julia Barretto, ang Expensive Candy (2022). Apan, ningtikig sa 7.9 ka yukot ang streams niini. Samtang upat na ka tuig sukad sa “SPNL,” nabiyaan kini; naapsan sa Bisaya underdog nga ning-abot sa tuig pagkahuman.

Hayahay sa dunggan ang “Day and Night.” Malipayon iya duyog; tam-is iya sugilanon, bahin sa usa ka tawo nga nahigugma sa magindara.

Dancehall, usa ka genre gikan sa Afro-Jamaican reggae, ang kapasikaran niining “Day and Night.” Kusog ang drum riddims sa kanta. Dili maihap ang mga awiton sa Pilipinas, labi na sa Kabisay-an, nga reggae ang duyog o naa sa mga genre nga gikan ani.

Sayon ra unta kalimtan ang “Day and Night,” noh? Apan naa siyay mga kalidad nga lahi paminawon bisan sa uban kanta nga anggid-anggid. Ngano kaha?

Kung kami ang pangutan-on, usa sa pinakamaugdang nga hinugdan kay ang pagmugna sa kanta nila Therese Langit ug Thyro Alfaro.

Si Langit kay usa ka Sinugbuanong mambabalak ug Vispop singer-songwriter. Kasagaran sa most-streamed nga mga kanta sa Vispop kay gikan sa mga solo artist o Bisrock band. Gawas sa ALAMAT, naa pay usa ka boy band sa listahan: Hey Joe Show. Ang ila awiton nga “My Morena Girl” kay sinulatan ni Langit. Kini ang ika-tulo nga most-streamed Vispop song sa Spotify. Kahibalo jud siya maghimo ug ingon ana nga kanta.

Si Alfaro kay R&B singer, songwriter, ug producer nga daghay namugna nga hit, sama sa “Gayuma” ni Abra ug, wa nay lain pa, ang “Maharani” sa ALAMAT.

Ning ingon na ko ani sauna, ug dili ko mapul-an nga sultion ni: hingpit ang paggamit sa Sinugbuanon diri sa “Day and Night.” Walay laing pinulongan ang muangay sa mga hook niini.

Matud pa ni Vice Ganda adtong nag-Sinugbuanon sila Maymay Entrata, Shuvee Etrata, ug Kim Chiu sa It’s Showtime, mura daw ug FlipTop rap atoa pinulongan. Matingala ang uban tawo kay paspas kaayo ta manulti.

Apan wala nahadlok sa ato lenggwahe si Alfaro. Bisa’g dili siya Bisaya, tungod kay kusog siya sa R&B, kamao siya maghimo ug tukar nga ayon sa Sinugbuanon. Halangdon ang salangputan adtong pagtagbo sa matahom nga Sinugbuanon-Inglis style ni Langit ug ang mga hamis nga huni ni Alfaro.

Mapuno imo hunahuna sa mga linya nga halos walay ginhawa-ginhawa tunga sa kada litpong, sama sa “Gimingaw kaayo ko nimo, woo-hoo!” ug “Adlaw ug gabii, adlaw ug gabii.”

Gibutangan pa jud ug mga lumad nga instrumento nga wala pa nadunggan sa pop nga tukar kaniadto; unya tin-aw kaayo ang mga tingog sa ALAMAT tungod sa hanas nga audio engineering.

Hilom ang kamang aning kantaha padung sa sampungan. Bisan ang mga Magiliw tingali, wala naamgohan nga ingon ani na kadaghan ang tigpaminaw sa “Day and Night.” Kadugayan, nagtikadaghan ang mga tawo nga nakaila aning bahandi sa Kabisay-an, ug puhon mupadayon pa.

---

ABOUT THE AUTHOR

Si Julienne Loreto kay usa ka manunuwat gikan sa Leyte. Siya ang editor-in-chief sa kasing2. Makit-an pud nimo iyaha mga pulong sa lahi-lahi nga mantalaan ug magasin sama sa The Line of Best Fit (UK).